محمدتقی ایمان، استاد جامعه‌شناسی دانشگاه شیراز و چهره ماندگار این حوزه ضمن تشریح جزئیات این کنگره، بر ضرورت نظریه‌پردازی عمیق در میان کشورهای اسلامی تأکید ورزید.

وی بیان کرد: ما در کشورهای اسلامی با چالش کمبود نظریه‌پردازی مستحکم پیرامون مبانی و مناسباتی که بر اساس سیره، سلوک و گفتمان پیامبر اعظم اسلام (ص) بنا شده‌اند، روبه‌رو هستیم. این کنگره که به‌مناسبت پانزدهمین قرن زادروز میلاد پیامبر اکرم (ص) برگزار می‌شود، فرصتی برای رفع این خلاء علمی و فرهنگی فراهم می‌آورد.

به‌گفته‌ دبیر محور جامعه‌شناسی کنگره بین‌المللی «۱۵ قرن تجلی نور نبوی در آینه علم و پژوهش»، اهمیت بالای این کنگره تا بدانجاست که ریاست عالیه آن بر عهده معاون اول رئیس جمهور و دبیری آن بر عهده وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی است. همچنین، با توجه به بار علمی سنگین این رویداد، مسئولیت بخش علمی آن به وزارت علوم، تحقیقات و فناوری واگذار شده است.

ایمان در این خصوص توضیح داد: وزارت علوم، تحقیقات و فناوری، به‌منظور پیشبرد اهداف علمی کنگره، پروتکل اجرایی جامعی را تدوین و به مؤسسه تحقیقات سیاست علمی کشور سپرده است. این مؤسسه با مستندسازی و برنامه‌ریزی، ۱۵ بخش علمی، متناسب با ۱۵مین قرن میلاد نبوی را در نظر گرفته و مسئولیت هر بخش را به یک دانشگاه جامع و باسابقه واگار کرده است.

استاد جامعه‌شناسی دانشگاه شیراز اظهار کرد: باعث افتخار دانشگاه شیراز است که مسئولیت محور جامعه‌شناسی این کنگره به این دانشگاه واگذار شده و با جدیت و اهتمام ویژه‌ای در حال پیگیری است.

وی در ادامه به تشریح اقدامات صورت‌گرفته در این محور پرداخت و گفت: شورای علمی متشکل از استادان برجسته دانشگاه شیراز و دیگر دانشگاه‌های کشور تشکیل شده است. همچنین، برنامه‌ریزی برای برگزاری دو نشست علمی مهم در داخل کشور و یک نشست بین‌المللی با حضور اندیشمندان برجسته پیش از برگزاری کنگره اصلی در دستور کار قرار دارد.

هدف‌گذاری برای تمدن‌سازی نوین اسلامی

به‌گفته‌ دبیر محور جامعه‌شناسی کنگره بین‌المللی ۱۵ قرن تجلی نور نبوی در آینه علم و پژوهش، هدف غایی این کنگره، بازخوانی و بازآفرینی اندیشه‌ها و مناسبات دوران پیامبر اسلام (ص) و استخراج دلالت‌های نظری، مفهومی و عملیاتی آن‌ها برای جامعه امروز است.

ایمان در این‌باره گفت: ما به دنبال آن هستیم تا اندیشمندان بتوانند با بهره‌گیری از دانش روز، مفاهیم و مدل‌هایی را استخراج کنند که کشورهای اسلامی بتوانند آن‌ها را در راستای نیازهای کنونی خود عملیاتی کنند.

وی افزود: این امر مستلزم ایجاد یک جریان پویا در حوزه تمدن‌سازی نوین اسلامی و فعال‌سازی دیپلماسی علمی و تعاملات فرهنگی میان کشورهای اسلامی است.

استاد جامعه‌شناسی دانشگاه شیراز بیان کرد: برای تحقق این اهداف، محور جامعه‌شناسی کنگره سه زیرمحور کلیدی را به این شرح تعریف کرده است: ۱.هویت اجتماعی جامعه نبوی: بررسی عمیق ساختارها و مؤلفه‌های هویت در جامعه صدر اسلام؛ ۲. رصد هویت اجتماعی در کشورهای اسلامی: تحلیل و ارزیابی وضعیت هویت اجتماعی در کشورهای اسلامی در بستر تمدن‌سازی و ۳. بررسی انتقادی به نگاه شرق‌شناسان: واکاوی و نقد دیدگاه‌های شرق‌شناسان به جامعه و سیره نبوی.

انتشار دستاوردهای علمی و تقویت همکاری‌های بین‌المللی

دبیر محور جامعه‌شناسی کنگره بین‌المللی ۱۵ قرن تجلی نور نبوی گفت: فراخوان‌های متعددی برای دریافت مقالات علمی از اندیشمندان سراسر جهان منتشر شده است. مقالات دریافتی پس‌از طی مراحل داوری دقیق، در مجلات علمی معتبر منتشر خواهند شد. همچنین، مقرر است کتاب‌هایی که ارزش علمی و پژوهشی برجسته‌ای دارند، پس از داوری، ترجمه و منتشر شوند.

ایمان در پایان بر وظیفه همگانی در کشورهای اسلامی برای مشارکت در فرایند تمدن‌سازی و نظریه‌پردازی تأکید کرد و گفت: امیدواریم این کنگره، آغازی برای فعالیت‌های علمی و پژوهشی اثربخش و پایدار در میان اندیشمندان جهان اسلام باشد و گامی مؤثر در جهت بازسازی و تقویت هویت اسلامی و تمدنی ما بردارد.