شهردار صدرا برکنار شدجهش ۸ درصدی ترددهای جاده ای در استان فارس«یکپارچگی مدیریت» و رفع ناهماهنگیها در بافتهای تاریخیحذف گردنههای پرحادثه محور فسا-داراب تا پایان هفته دولتدوچرخههای ۲۲ میلیونی تا ۵۴۹ میلیونی؛ بازار چه میگوید؟تحقق مطالبات شهروندان صدرا در حوزه زیرساخت۱۱۰ کوچه شیراز درطرح «کوچههای غدیری» میزبان جشنهای مردمیراهاندازی پایگاه هوش مصنوعی ورزش و جوانان کشور در شیراز
به گزارش خبرنگار شهروند فارسی؛ شیراز بار دیگر به یکی از قطعات گمشده هویت تاریخی خود دست یافته است؛ جایی در میانه مجموعه زندیه، در قلب بافت کهن شهر، میدان تاریخی نقارهخانه پس از سالها انتظار احیا شده و دوباره به نقشه زنده شیراز بازگشته است. افتتاح این میدان، فقط بهرهبرداری از یک پروژه عمرانی نیست؛ بلکه بازگشت یک فضای شهریِ فراموششده به حافظه جمعی مردمی است که شیراز را نه صرفاً یک شهر، بلکه روایتی زنده از تاریخ، هنر، آیین و زندگی میدانند.
احیای میدان نقارهخانه در مجموعه زندیه، همزمان با آغاز عملیات اجرایی فاز دوم پروژه ملی زندیه در محله موردستان، نشانهای روشن از رویکرد تازهای در بازآفرینی بافت تاریخی شیراز است؛ رویکردی که میکوشد میان گذشته پرافتخار این شهر و نیازهای زندگی معاصر، پیوندی دوباره برقرار کند.
برای فهم اهمیت نقارهخانه، باید آن را فراتر از یک فضای باز شهری دید. نقارهخانه در ساختار تاریخی شهرهای ایرانی، تنها محل نواختن نقاره یا اعلام رویدادها نبوده، بلکه بخشی از «نظم شهری» و «معنای جمعی» شهر به شمار میرفته است. این فضاها معمولاً در پیوند با بازار، مسجد، دیوانخانه، ارگ و دیگر عناصر اصلی شهر قرار میگرفتند و در حقیقت، قلب تپنده ارتباط میان حکومت، مردم، آیین و دادوستد بودند.
در شیرازِ زندیه نیز میدان نقارهخانه دقیقاً چنین جایگاهی داشته است؛ میدانی که حلقه اتصال اجزای مهم مجموعه زندیه بوده و اکنون احیای آن، تصویری کاملتر از این مجموعه ارزشمند تاریخی پیش روی شهر و گردشگران قرار میدهد. اگر ارگ کریمخانی، بازار وکیل، مسجد وکیل و دیگر بناهای زندیه هر یک مرواریدی درخشان باشند، میدان نقارهخانه همان رشتهای است که این مرواریدها را به هم پیوند میدهد.
چرا نقارهخانه برای شیراز مهم است؟
پاسخ این پرسش را باید در هویت چندلایه شیراز جستوجو کرد. شیراز شهری است که هویتش فقط با بناهای منفرد تعریف نمیشود؛ هویت این شهر در شبکهای از فضاها، خاطرهها و نشانهها شکل گرفته است. از بازار و مسجد و باغ گرفته تا آرامگاه شاعران، گذرها، محلهها و میدانها، همه در ساختن چهره تاریخی شیراز نقش داشتهاند.
نقارهخانه از این منظر، یک عنصر کلیدی در بازخوانی هویت شهری شیراز است. این میدان، یادآور دورهای از تاریخ شهر است که شیراز نهتنها مرکز قدرت، بلکه کانون ذوق معماری، تدبیر شهری و انتظام فضایی بود. در دوره زندیه، شهر با نگاهی منسجم طراحی میشد؛ ارگ، بازار، مسجد، دیوانخانه و میدان، اجزای یک پیکره واحد بودند. احیای نقارهخانه یعنی بازگرداندن یکی از مفصلهای اصلی این پیکره.
از سوی دیگر، شیراز شهری است که حافظه تاریخی در آن هنوز زنده است. مردم این شهر با گذشته خود بیگانه نیستند. هر پروژهای که بتواند این گذشته را از لایههای فراموشی بیرون بکشد و به زندگی امروز پیوند بزند، در حقیقت به تقویت هویت شیراز کمک کرده است. نقارهخانه از این حیث، تنها یک پروژه شهری نیست؛ تمرینی برای آشتی دوباره شهر با خویشتن تاریخیاش است.
میدان تاریخی نقارهخانه در مساحتی نزدیک به ۱۰ هزار متر مربع، طی ۲۳ ماه و با اعتباری حدود ۲۲۰ میلیارد تومان بازآفرینی شده است. کفسازی متناسب با بافت تاریخی، نورپردازی هماهنگ با هویت فضایی مجموعه، ایجاد مخزن جمعآوری آبهای سطحی و طراحی فضاهای مکث شهری از جمله ویژگیهای اجرایی این پروژه است.
همزمان، فاز دوم پروژه ملی زندیه نیز در محله موردستان با اعتباری بالغ بر ۱۴۵ میلیارد تومان آغاز شده؛ مرحلهای که شامل ایجاد رواق و حجره در اضلاع مختلف میدان، احیای درِ بازار وکیل شمالی، مسیر دسترسی به مسجد وکیل و بازآفرینی محله فرهنگی موردستان خواهد بود. این تداوم نشان میدهد که نقارهخانه قرار نیست پروژهای منفصل باشد، بلکه بخشی از طرحی بزرگتر برای بازخوانی و احیای کلیت مجموعه زندیه است.
شیراز؛ شهری که با تاریخش زنده است
هویت شیراز فقط در گذشته آن نیست، در نحوه مواجهه امروز شهر با گذشتهاش نیز هست. شهری که بتواند تاریخ خود را نه در ویترین، بلکه در متن زندگی حفظ کند، آیندهای ریشهدارتر خواهد داشت. شیراز از معدود شهرهایی است که هنوز میتواند میان میراث معماری، حافظه فرهنگی و حیات اجتماعی پیوند برقرار کند؛ البته اگر این پیوند با دقت، فهم تاریخی و نگاه انسانی دنبال شود.
احیای نقارهخانه در همین چارچوب، اتفاقی مهم برای شیراز است. این پروژه به شهر یادآوری میکند که هویت، امری انتزاعی و شعاری نیست؛ هویت در میدانها، گذرها، محلهها و بناهایی نفس میکشد که مردم در آنها زندگی میکنند، قدم میزنند، به تماشا میایستند و خاطره میسازند.
امروز میدان نقارهخانه را میتوان نمادی از بازگشت آرام اما معنادار شکوه زندیه به قلب شیراز دانست. این میدان، اگر درست فهم و درست زیست شود، میتواند به یکی از مهمترین فضاهای عمومی شهر تبدیل شود؛ فضایی که در آن تاریخ، معماری، اجتماع و فرهنگ در کنار هم معنا پیدا میکنند.
نقارهخانه اکنون دیگر فقط نامی در اسناد تاریخی نیست؛ به صحنه شهر بازگشته است. و شاید مهمترین خبر از نقارهخانه شیراز همین باشد: اینکه شیراز توانسته یکی از قطعات گمشده هویت خود را دوباره پیدا کند.
انتهای پیام/
دیدگاهتان را بنویسید