حافظ، پلی استوار برای گفت‌وگوی فرهنگ‌ها و ملت‌هاست

استاندار فارس در این مراسم گفت: میراث معنوی حافظ همواره پلی مستحکم برای گفت‌وگوهای فرهنگی و ادبی میان ملت‌هاست.

بدین قصه‌اش دراز کنید، حضور ِ خلوت ِ انس است و دوستان جمعند، و ان یکاد بخوانید و در فراز کنید، رباب و چنگ به بانگ ِ بلند می‌گویند، که گوش ِ هوش به پیغام ِ اهل ِ راز کنید، به جان ِ دوست که غم پرده بر شما ندرد، گر اعتماد بر الطاف ِ کارساز کنی

حسینعلی امیری اظهار کرد: امشب، خاک مصلی و این آرامگاه معنوی، شاهد حضور دل‌هایی است که به عشق معنویت، خرد، حقیقت و زیبایی در هم آمیخته‌اند؛ دل‌هایی که در این اندیشه‌اند تا پیام جاودان حافظ را نه‌تنها در وطن، که در پهنه گیتی به گوش جان‌ها برسانند.

حافظ؛ حکیم عارف و مفسر روح انسان

استاندار فارس گفت: حافظ، ادیب جاودان ایران، بیش از یک شاعر است؛ او حکیم و عارفی است که به تفسیر روح انسان و راهبری اندیشه‌های ژرف انسانی می‌پردازد؛ آثار او نه‌تنها میراثی ادبی، که گنجینه‌ای از حکمت انسان‌شناسی و معنویت است.

همنوایی اندیشه حافظ با پرسش‌های بنیادین بشر

امیری افزود: پژوهش‌های حافظ‌شناسی نشان می‌دهد که اندیشه‌های او از نگاه شاعرانه به عشق و آزادگی تا فهم حقیقت و معنای زندگی، با پرسش‌های بنیادین انسان در همه فرهنگ‌ها و اعصار، هماهنگ و همسوست.

سخنی فراتر از مرز و زبان

وی یادآور شد: موضوع محوری بیست‌ونهمین یادروز خواجه اهل راز، یعنی «سیمای جهانی حافظ»، بر همین حقیقت استوار است؛ حقیقتی که نشان می‌دهد سخن حافظ، مرز و زبان نمی‌شناسد؛ او با همه تمدن‌ها از شرق تا غرب گفت‌وگو می‌کند؛ چنان‌که بسیاری از بزرگان ادبیات و اندیشه جهان در آثار خویش به عظمت حافظ اشاره کرده و او را نه‌تنها شاعر ایران، که شاعری جهانی دانسته‌اند.

میراث حافظ؛ پلی برای گفت‌وگو در عصر فقدان خردورزی

نماینده عالی دولت در فارس گفت: این افتخار ماست که میراث معنوی حافظ، همواره پلی مستحکم برای گفت‌وگوهای فرهنگی و ادبی میان ملت‌ها می‌زند؛ امروز که در وانفسای فقدان عقلانیت و خردورزی به سر می‌بریم و در عصری که گفت‌وگوی فرهنگ‌ها و تبادل اندیشه‌ها بیش از هر زمان دیگری اهمیت یافته، بازخوانی حافظ و معرفی آثار او در سطح جهانی، نه‌تنها ضرورتی اجتناب‌ناپذیر، که وظیفه‌ای تمدنی است.

راهبردهای ترویج جهانی اندیشه حافظ

امیری عنوان کرد: پژوهش‌های میان‌رشته‌ای در حوزه‌های ادبیات، فلسفه، عرفان و نیز ترجمه و معرفی بین‌المللی آثار او، می‌تواند سیمای جهانی حافظ را روشن‌تر کرده و جایگاه ایران فرهنگی را در جهان ارتقا بخشد.

حافظ؛ سرمایه جهانی استان فارس

وی ادامه داد: ما در استان فارس، حافظ را نه‌تنها میراثی ملی، که سرمایه‌ای جهانی می‌دانیم؛ پاسداشت آثار او و معرفی سیمای جهانی‌اش، بیانگر تعهد ما به فرهنگ و تمدن غنی ایرانی است؛ فرهنگی که همواره الهام‌بخش اندیشه و هنر در جهان بوده و خواهد بود.

استاندار فارس گفت: با ادای احترام به روح بلند حضرت حافظ، با امید به تداوم راه او در تربیت انسان‌های خردمند و با آرزوی اینکه سیمای جهانی حافظ، همواره چراغ هدایت و امید برای انسان‌های تشنه معنویت در سراسر جهان باشد، یاد او را گرامی می‌داریم.

ضرورت بهره‌گیری از هوش مصنوعی برای صیانت و ترویج میراث ادبی ایران

وزیر ارتباطات در آیین بزرگداشت حافظ با تاکید بر ضرورت بهره‌گیری از فناوری‌های نو برای حفظ و ترویج فرهنگ ایرانی گفت که هوش مصنوعی می‌تواند در صیانت از میراث ادبی و معرفی گنجینه‌های ادب فارسی به نسل‌های جدید و جهانیان نقشی مؤثر ایفا کند.

سید ستار هاشمی با قرائت ابیاتی از حافظ با اشاره به جایگاه ممتاز حافظ در تاریخ اندیشه و عرفان ایرانی افزود: خواجه شیراز، نه‌تنها شاعری برجسته، بلکه فیلسوفی ژرف‌اندیش و عارفی بزرگ است؛ غزلیات او صرفا اشعار لطیف و روح‌نواز نیستند، بلکه معارفی بلند در هر کلام او نهفته است؛ همان‌گونه که رهبر معظم انقلاب تاکید کرده‌اند، این عمق فکری تنها با هنرمندی به دست نیامده، بلکه بر پایه یک پشتوانه عظیم فلسفی و معرفتی استوار است.

ادبیات کلاسیک در تقاطع انقلاب هوش مصنوعی

وزیر ارتباطات سپس با طرح این پرسش که نسبت ادبیات کلاسیک ما با انقلاب فناوری‌های محتواپایه، مانند هوش مصنوعی، چیست، گفت: انقلاب‌های صنعتی گذشته تاثیر چندانی بر ادبیات فارسی نداشتند، اما امروز در برابر پدیده‌ای قرار داریم که می‌تواند هم فرصت و هم تهدید باشد؛ باید بیندیشیم که چگونه می‌توان گنجینه‌های ادبی فارسی را با ابزارهای مدرن به نسل‌های جدید و جهانیان معرفی کرد.

فرصت‌ها و تهدیدهای هوش مصنوعی برای میراث ادبی

هاشمی در ادامه با تشریح ابعاد این پیوند افزود: هوش مصنوعی می‌تواند نسخه‌های خطی و کهن ادبیات فارسی را بازسازی و دیجیتال‌سازی کند و از نابودی آثار ارزشمند جلوگیری نماید؛ الگوریتم‌های پیشرفته قادرند متون مخدوش را بازخوانی کنند و زمینه دسترسی پژوهشگران و علاقه‌مندان در سراسر جهان به آثار حافظ و دیگر بزرگان ادب فارسی را فراهم آورند.

وی افزود: همچنین این فناوری می‌تواند در تحلیل و تفسیر اشعار کلاسیک نقش مهمی ایفا کند؛ چراکه با بررسی الگوهای زبانی و معنایی، به فهم دقیق‌تر مضامین عرفانی و فلسفی در دیوان حافظ کمک می‌کند.

او ادامه داد: هوش مصنوعی حتی می‌تواند آثاری الهام‌گرفته از شعر کلاسیک خلق کند و به زبانی تازه اما با روح و هویت شعر فارسی، پیام حافظ را به نسل امروز منتقل سازد؛ البته گاهی این فناوری چنان در نقش شاعر فرو می‌رود که ابیاتی تازه می‌سراید و آن را به حافظ نسبت می‌دهد؛ پس باید مراقب بود که شعر جعلی هوش مصنوعی، جای شعر اصیل را نگیرد.

هوش مصنوعی به مثابه معلم و مروج ادبیات فارسی

وزیر ارتباطات در بخش دیگری از سخنان خود، یکی از کاربردهای مهم این فناوری را آموزش و ترویج ادبیات فارسی دانست و گفت: پلتفرم‌های هوشمند می‌توانند تجربه‌های تعاملی برای آموزش مفاهیم ادبی ایجاد کنند؛ ابزارهایی که غزل‌های حافظ را تفسیر می‌کنند یا حتی به زبان شعر با مخاطب گفت‌وگو دارند، می‌توانند نسل جدید را به دنیای ادبیات فارسی پیوند دهند.

هاشمی با تاکید بر اینکه هیچ فناوری‌ نمی‌تواند جای روح انسانی و عاطفه ناب شعر حافظ را بگیرد، اظهار کرد: باید اطمینان حاصل کنیم که هوش مصنوعی در خدمت تعالی فرهنگ و ادب فارسی باشد، نه جایگزین آن. وزارت ارتباطات و فناوری اطلاعات آمادگی دارد از سکوهایی که بر پایه هوش مصنوعی و با هدف حفظ و ترویج ادبیات فارسی فعالیت می‌کنند، حمایت کند.

پلی میان فناوری و فرهنگ با شبکه ملی اطلاعات

وی نقش شبکه ملی اطلاعات را در این مسیر مهم دانست و افزود: در کنار این زیرساخت، همکاری با دانشگاه‌ها و پژوهشگاه‌های زبان و ادبیات فارسی برای آموزش و بومی‌سازی مفاهیم هوش مصنوعی از اولویت‌های ماست؛ این همکاری می‌تواند پلی میان فناوری و فرهنگ ایجاد کند تا میراث ادبی ایران در جهان دیجیتال نیز بدرخشد.

او با اشاره به پیام جاودان حافظ گفت: حافظ، فراتر از زمان، از عشق، معرفت و امید سخن می‌گوید و ما نیز در مسیر پیشرفت علمی و فرهنگی کشور، به همان نور نیازمندیم.

یک هفته با حافظ به پاسداشت بزرگداشت شاعر جهانی