گزارش ویژه «شهروند فارسی» از رها کردن پسماندهای عفونی مطب ها در برخی از معابر شیراز

پسماندهای عفونی در سایه تاریکی

به گزارش شهروند فارسی؛در حالی که سوگند پزشکی، پاسداری از جان و سلامت انسان را در صدر مسئولیت‌های حرفه‌ای قرار می‌دهد، گزارش‌های میدانی از عملکرد ضعیف برخی مطب های خصوصی در شیراز از رهاسازی غیراصولی پسماندهای عفونی در معابر شهری  منتهی به مراکز درمانی کوچک حکایت دارد؛ اقدامی که سلامت عمومی، ایمنی پاکبانان و محیط زیست شهری را با تهدیدی جدی مواجه کرده است.

نیمه‌شب است؛ ساعت از ۲۴ گذشته و کوچه‌ها در سکوت و تاریکی فرو رفته‌اند. اما درست در همین ساعات، خطر خاموشی در کنار مخازن ذخیره سازی پسماند عادی کمین کرده است؛ کیسه‌هایی که نه پسماند عادی، بلکه حامل عفونت، عامل بیماری زایی ،آلودگی و تهدیدی جدی برای سلامت عمومی‌ و محیط زیست شهری اند.

سرنگ‌های نوک‌تیز ،تیغ های برنده ، گازهای خون‌آلود که باید در مبدا بی خطر سازی و‌ سپس توسط شهرداری جمع آوری و سپس به محل دفن بهداشتی و مهندسی پسماند حمل می شوند، شبانه و بی‌هیچ ملاحظه‌ای در کنار پسماندهای عادی( تر خانگی) رها می‌شوند.

منشأ پسماندهای عفونی

پسماندهایی که منشأ آن‌ها برخی مطب‌ها و مراکز درمانی کوچک(از قبیل کلیک ها،آزمایشگاهها،دندانپزشکی ها و …) است؛ اقدامی که نه یک سهل‌انگاری ساده، بلکه نقض آشکار قانون و بازی با جان شهروندان و پاکبانان زحمتکش به شمار می‌رود.پزشکانی که سوگند خورده‌اند حافظ سلامت مردم باشند، مسئول مستقیم تولید پسماندهای عفونی هستند.

با این حال، گزارش‌های میدانی نشان می‌دهد در برخی مراکز، کیسه‌های پسماند عفونی عمداً پس از نیمه‌شب در معابر تخلیه و پخش گردیده تا مخلوط با پسماندهای عادی جمع‌آوری شود؛ رفتاری که این پرسش جدی را به ذهن می‌آورد: آیا سوگند پزشکی، تنها تا در مطب اعتبار دارد؟

تکلیف قانونی طبق تعریف،  به کلیه پسماند‌های عفونی و زیان آور ناشی از بیمارستان ها، مراکز بهداشتی، درمانی،  آزمایشگاه‌های تشخیص طبی و سایر مراکز مشابه که به دلیل بالا بودن حداقل یکی از خواص خطرناک از قبیل سمیت،بیماری زایی،قابلیت انفجار یا اشتعال،خورندگی و مشابه آن که به مراقبت ویژه(مدیریت خاص) نیاز دارد پسماند‌های پزشکی گفته می‌شود. البته پسماند‌های پزشکی و نیز بخشی از پسماند‌های عادی، صنعتی و کشاورزی که نیاز به مدیریت خاص دارند نیز جزو پسماند‌های ویژه محسوب می‌شوند، زیرا پسماندهای عفونی عمدتا حاوی عوامل بیماری زا هستند و خطر انتقال بیماری واگیردار(از قبیل هپاتیت) را به همراه دارند.

قانون درباره پسماندهای عفونی چه می گوید؟

در ماده ۵ قانون مدیریت پسماند، مصوب ۲۰ اردیبهشت سال ۱۳۸۳ مجلس شورای اسلامی، آمده است که مدیریت‌های اجرایی پسماند‌ها موظف‌اند براساس معیار‌ها و ضوابط وزارت بهداشت ترتیبی اتخاذ کنند تا سلامت، بهداشت و ایمنی عوامل اجرایی تحت نظارت آن‌ها تأمین و تضمین شود. ماده ۷ این قانون هم بیان می‌کند که مدیریت اجرایی پسماند‌های صنعتی و ویژه به عهده تولیدکننده خواهد بود. ماده ۱۳ نیز یادآور می‌شود که مخلوط کردن پسماند‌های پزشکی با سایر پسماند‌ها و تخلیه و پخش آن‌ها در محیط ممنوع است.

اما چه می‌شود که با این همه ماده و تبصره قانونی پزشکان از جمع آوری اصولی و بهداشتی این نوع پسماند‌ها طفره می‌روند و حاضر نمی‌شوند با بی خطر سازی(اتوکلاو کردن) پسماندهای های عفونی ،فرایند اجرای عملیات جمع آوری، بی خطر سازی (زدودن آلودگی)،حمل و دفن مهندسی و بهداشتی این نوع پسماند‌ها را میسر سازند؟

 تعداد ۵ هزار مطب خصوصی در شیراز

طبق گزارش ها از تعداد بیش از ۵ هزار مطب خصوصی در کلان شهر شیراز که ۷تن پسماند عفونی تولید می کنند ،تنها ۲۰درصد نسبت به بی خطر سازی پسماندهای عفونی اقدام می کنند و پسماندهای عفونی حدود ۸۰,درصد مطب ها توسط شرکت های متولی این امر بصورت ناقص انجام می دهند .

وظیفه بی خطر سازی زباله های عفونی با چه کسی است؟

طبق توضیحات کارشناسان و متولیان امر در این حوزه ، مسئولیت اصلی مدیریت پسماندهای عفونی یا بی خطر سازی(اتوکلاو کردن) در بیمارستان ها دولتی و خصوصی به عنوان مراکز عمده درمانی در محل تولید برعهده دانشگاه علوم پزشکی بوده و در مراکز خصوصی و مطب ها سازمان نظام پزشکی است. به گفته متولیان سازمان مدیریت پسماند در شهر شیراز شرکت های خصوصی وظیفه جمع آوری، بی خطر سازی و حمل پسماند های عفونی در مراکز درمانی کوچک از قبیل مطب ها و … را بر عهده دارند و تنها عملیات دفن مهندسی و بهداشتی پسماندهای بی خطر شده (عادی) برعهده شهرداری است.

انتهای پیام/